Een van de eerste kandidaten die we ontmoeten bij Divitia Werkt is Adam*. We zijn nog maar net begonnen met onze missie om nieuwkomers te begeleiden naar werk en hebben veel enthousiasme, maar nog weinig ervaring. Via ons netwerk kunnen we Adam voorstellen bij een bedrijf in Nijkerk. Tot onze verrassing gaat het snel. De kennismaking verloopt goed en de volgende dag kan hij al beginnen.

Adam is enthousiast. Hij heeft zelf al werkschoenen aangeschaft. Alles lijkt erop te wijzen dat hij klaar is voor deze stap.

Toch gaat het de volgende dag anders dan verwacht.

1. Waarom werk voor een nieuwkomer niet altijd de eerste stap is

Rond twee uur ’s middags word ik gebeld. Adam is naar huis gegaan. Hij moet zijn kinderen uit school halen. Al snel wordt duidelijk dat hij op dat moment nog niet beschikbaar is voor een volledige werkweek. Zijn gezin, de inburgering en alle praktische zaken die komen kijken bij een nieuw leven in Nederland vragen nog veel van hem.

Voor ons was dat een belangrijke les. Soms lijkt iemand klaar voor werk, maar zijn er nog andere stappen nodig voordat duurzaam werk mogelijk is. Een snelle plaatsing is niet altijd de beste plaatsing.

2. Een nieuwkomer die klaar is voor de volgende stap

Het contact met Adam blijft bestaan. Anderhalf jaar later spreken we elkaar opnieuw. Inmiddels is er veel veranderd. Zijn inburgering is afgerond, zijn kinderen zijn ouder geworden en hij heeft meer rust en structuur opgebouwd. Waar hij eerder vooral bezig was met het opbouwen van een nieuw bestaan, kijkt hij nu vooruit. Hij wil werken.

Precies op dat moment is een houtbewerkingsbedrijf dringend op zoek naar nieuwe medewerkers. Tijdens een telefoongesprek vertel ik over Adam. De werkgever staat open voor een kennismaking en enkele dagen later stappen Adam en ik samen het bedrijf binnen.

3. De juiste match op de Nederlandse arbeidsmarkt

Tijdens de rondleiding gebeurt er iets moois. Terwijl we door de productiehallen lopen, begint Adam zichtbaar enthousiast te worden. Vooral de spuiterij trekt zijn aandacht. In zijn land van herkomst heeft hij ervaring opgedaan met vergelijkbaar werk. Toevallig zoekt het bedrijf juist iemand die deze werkzaamheden kan uitvoeren.

Waar het eerste traject anderhalf jaar eerder strandde voordat het goed en wel begonnen was, vallen nu ineens alle puzzelstukjes op hun plaats.

De maandag daarop begint Adam aan zijn eerste werkdag. En inmiddels is dat acht maanden geleden.

4. Cultuurverschillen overbruggen op de werkvloer

In die periode heeft Adam veel geleerd. Niet alleen vakinhoudelijk, maar ook over de Nederlandse werkcultuur. Zo ontdekte hij dat secuur werken vaak belangrijker is dan snel werken. Ook leerde hij dat vrije dagen ruim van tevoren aanvragen belangrijk is, terwijl dat in andere culturen soms veel informeler verloopt.

Dat soort verschillen kunnen voor misverstanden zorgen, maar vormen geen onoverkomelijke hindernis. Met open communicatie, begeleiding vanuit Divitia en bereidheid van beide kanten blijken cultuurverschillen vaak prima te overbruggen.

Regelmatig gaat Arco langs voor een evaluatie. Daarbij kijken we niet alleen naar het werk zelf, maar ook naar hoe Adam zich ontwikkelt binnen het team. En die ontwikkeling is duidelijk zichtbaar.

5. Wat deze nieuwkomer toevoegt aan zijn team

Sinds hij werkt, is zijn Nederlands met sprongen vooruit gegaan. Op de werkvloer oefent hij de taal iedere dag. Daarnaast heeft hij zijn collega’s kennis laten maken met een stukje Arabische cultuur. Door zijn verhalen en ook door de hapjes die hij meebracht voor de jaarlijkse barbecue.

Werk blijkt daarmee veel meer dan een bron van inkomen. Het is een plek waar mensen elkaar ontmoeten, van elkaar leren en relaties opbouwen.

6. Een baan is voor nieuwkomers meer dan werk alleen

Adam en zijn gezin hebben toekomstperspectief

Voor Adam betekent werk bovendien zelfstandigheid. Hij is niet langer afhankelijk van een uitkering, maar kan zelf voorzien in het onderhoud van zijn gezin. Voor zijn werkgever betekent het een gemotiveerde en betrouwbare medewerker. En voor ons bevestigt zijn verhaal iets wat we vaak zien: duurzame participatie vraagt tijd, geduld en verdraagzaamheid, maar wanneer het moment daar is, kan werk een enorme positieve impact hebben.

Wat we in de praktijk zien bij Adam, staat niet op zichzelf. Het past in een veel grotere groep mensen met een migratieachtergrond voor wie arbeidsparticipatie niet vanzelfsprekend is, terwijl er juist veel potentieel onbenut blijft op de arbeidsmarkt. In een eerder artikel gingen we hier dieper op in. Daarin beschrijven we hoe duizenden mensen wel willen en kunnen werken, maar door taal, diploma-erkenning en gebrek aan aansluiting toch langs de zijlijn blijven staan.

Die realiteit sluit aan bij een ontwikkeling die ook landelijk steeds meer aandacht krijgt. Het kabinet wil de komende jaren meer statushouders aan het werk helpen en bestaande obstakels in taal, regelgeving en begeleiding wegnemen.

*Adam is niet zijn echte naam.